1. De brief aan de gemeente in Efeze
“Schrijf aan de engel van de
gemeente te Efeze.”
Openbaring 2:1-6
De stad Efeze
Efeze was een stad met 300.000 inwoners en was de derde belangrijke stad in het Romeinse Rijk. Een vergelijking: Rome had in die tijd ongeveer een miljoen inwoners. Efeze stond - zoals veel steden toen - vol van afgodstempels, waaronder die van Artemis, - zie Handelingen 19 - de belangrijkste was. Artemis was een ‘grote god’, wiens tempel één van de zeven wereldwonderen was. Toen de prediking van Paulus tot gevolg had dat de verkoop van haar beeldjes en andere artikelen terug liep door het toenemend aantal christenen kwam er een groot en gevaarlijk volksoproer.
Efeze lag in die tijd aan de kust en had een haven. De stad was het eindstation van de zogenaamde ‘zijderoute’ uit China. Het Romeinse bestuursapparaat voor Klein Azië - een deel van het huidige Turkije - zetelde daar en er was een florerende geldbank waarvan de hoogste priester de beheerder was. Het was een wereldhandelsstad van formaat met een bruisend leven, veel tempels, veel uitgaansmogelijkheden. In een dergelijke wereldstad had Paulus een gemeente gesticht en zij was ondanks tegenstand groot geworden. Vanuit Efeze kon Paulus het gehele omliggende gebied met het evangelie bereiken, zoals hij aan Korinte schreef In 1 Korintiërs 16:8,9, “Maar ik zal nog tot Pinksteren in Efeze blijven; want mij is een grote en machtige deur geopend en er zijn vele tegenstanders.” En luister ook naar wat er in Handelingen 19:10,11,12 geschreven staat over de bediening van Paulus in Efeze: “En dit ging twee jaar zo voort - het houden van besprekingen in een conferentiezaal - zodat allen, die in Asia woonden, het woord van de Heer hoorden, Joden, zowel als Grieken. En God deed buitengewone krachten door de handen van Paulus, zodat ook zweetdoeken of gordeldoeken van zijn lichaam aan de zieken gebracht werden en hun kwalen van hen weken en de boze geesten uitvoeren.”
De Heer beoordeelt de gemeente
Eerst wordt de gemeente geprezen voor haar werken en de volharding die zij getoond had in zowel het uitdragen van het getuigenis als in het niet willen tolereren van de kwade mensen. Zij had zelfs een aantal predikers beproefd die zichzelf apostelen noemden, maar die niet voldeden aan de toetsing van de gemeente, zij bleken dan ook valse apostelen te zijn. Inderdaad, dit waren goede punten voor de gemeente. De gemeente volhardde in de juiste leer, in het uitstralen van een goed getuigenis en zij was niet moe geworden. Tot zover klinkt de beoordeling positief, gunstig - ja toch? Ik hoor iemand te Efeze mompelen: “Dus we doen het niet zo slecht, gelukkig.”
Over de Nicolaïeten
We weten niet met absolute zekerheid wat deze stroming in de kerk te Efeze precies leerde en beoogde te bereiken. Als we afgaan op het getuigenis van een tweetal kerkvaders uit de tweede- en derde eeuw, zijn het volgelingen van een zekere Nicolas zijn geweest. Uit enkele gegevens kunnen we het volgende beeld reconstrueren: Deze Nicolas wilde het christelijk leven vernieuwen en de scherpe kantjes er af halen. Men kon de zedelijke touwtjes best wat losser laten. Men moest de Joodse moraal niet zo zwaar op Christenen uit het heidendom leggen, die leefden toch in een andere cultuur, dan die van de Joden? Maar de Grieks-Romeinse cultuur was echt verdorven geworden, in alle opzichten, ook op seksueel gebied. Paulus schreef niet voor niets in zijn brief aan de Efeziërs, hoofdstuk 5:11,12, “En neemt geen deel aan de onvruchtbare - de nutteloze en schadelijke - werken van de duisternis, maar ontmaskert ze veeleer, want het is zelfs schandelijk om te noemen wat heimelijk door hen wordt verricht.” Ik zal twee voorbeelden geven van de verdorven cultuur: De vrouwen van vooraanstaande mannen maakten er soms een sport van tijdens de feesten, die tot diep in de nacht doorgingen, met zoveel mogelijk gasten seksuele gemeenschap te hebben, om te beleven hoeveel mannen zij ‘aankonden.’ Er was ook tempelprostitutie; priesteressen vermaakten mannen op schaamteloze wijze in de naam van religie. In zo’n cultuur leefden de christenen die zich daarvan moesten distantiëren. In deze cultuur moesten zij hun kinderen opvoeden met de christelijke moraal.
De eerste liefde kwijt: Maar Ik heb tegen u, dat gij uw eerste liefde verzaakt hebt. Gedenk dan van welke hoogte gij gevallen zijt en bekeer u en doe (weder) uw eerste werken.
Kenmerken van de 'eerste liefde'
Gespreksvraag 1: Wat is de eerste liefde, wat zijn de kenmerken ervan?
a. De eerste liefde verlangt naar voortdurende
omgang met de ander
b. De eerste liefde wil met en voor de geliefde
van alles ondernemen
c. De eerste liefde is bereid voor de ander veel
(alles) op te offeren
a. De ‘eerste liefde’ verlangt naar voortdurende omgang met de ander
Let eens op een verliefde stel. Telefoonrekeningen lopen thuis plotseling op. Wie zal de boosdoener zijn. Zoonlief begrijpt er niets van: “Ik had haar maar even aan de lijn? “ “Even,” zegt Pa, “het moet een drie kwartier zijn geweest.” Ja, als je verliefd bent vergeet je de tijd - in feite vergeet je alles - behalve hem of haar. Mensen in de eerste liefde zijn en blijven… willen voortdurend bij elkaar zijn. Een altijd ijverige en attente student heeft plotseling aan wazige blik en luistert niet naar hetgeen wordt gedoceerd. "Hij is verliefd," fluisteren de medestudenten. Waar zijn zijn gedachten? Bij zijn meisje, dat is niet moeilijk te raden. Gelovigen die in de eerste liefde zijn blijven zingen: “Ik wil altijd zijn waar U bent, in de schaduw van uw vleug’len.” Hoeveel tijd in gebed, lofprijs en aanbidding breng jij dagelijks daar of hoe intens en intiem zijn de momenten die je bij Hem doorbrengt?
b. De ‘eerste liefde’ wil met en voor de geliefde van alles ondernemen
Verliefde mensen gaan van alles voor en met elkaar ondernemen. Misschien was dochter of de zoon - zoals in mijn geval - wel een huismus, altijd thuis. Men wordt verliefd en plotseling ben je veel uit huis, samen met de ander op stap. Samen bedenkt het verliefde stel allerlei plannetjes. En soms worden er projecten tezamen opgezet die tot in alle bijzonderheden worden uitgevoerd. In de gemeenten ziet men dikwijls dat verliefden samen gaan evangeliseren of allerlei nuttige bezoekjes gaan afleggen.
De gemeente te Efeze had samen met Paulus ondernomen het evangelie in de gehele streek om de stad en het achterland te gaan verkondigen. Allen in Asia hoorden het evangelie staat er in Handelingen. De gemeente had de strijd aangeboden tegen de machten van duisternis, de machten in de ‘hemelse gewesten.’ Dat staat in Efeziërs hoofdstuk 6 ook niet voor niets. Deze gemeente voerde strijd tegen de geestelijke machten van boven die verdorven, afgodische, bijgelovige cultuur van die tijd. Verkondiging van het evangelie en strijd tegen de boze, onzichtbare machten ging hand in hand, en dat gaat het nog! Een gemeente die gebedsstrijd kent zal een krachtige verkondiging kennen. Paulus had in Efeze de ‘backing’ van een biddende en strijdende kerk achter zich. Dat was het geheim van zijn succes in en rondom Efeze. Maar nadat Paulus na enige tijd was vertrokken werd deze activiteit geleidelijk beduidend minder. Men had geen tijd meer voor bidstonden en het strijden tegen de machten had plaats gemaakt voor het gebed: ‘Heer, zegen mij, ik heb het zo moeilijk.” Maar christenen in de eerste liefde voor Jezus denken niet eerst aan hun eigen nood, zij denken aan de nood van de ander.
c. De ‘eerste liefde’ is bereid veel (alles) voor de ander op te offeren
O de opofferingen die verliefde mensen zich getroosten. Ze offeren de warme kamer thuis op om in vrieskou uren te gaan wandelen. Ze offeren dikwijls het laatste geld op om de ander een plezier te doen. Ze offeren soms een studie of positie op om met de ander te kunnen leven. Uit verliefdheid offert men soms zichzelf bijna letterlijk op voor de ander.
Gespreksvraag 2:.Hoe beoordeel je jezelf in het licht van deze brief? Hoe beoordeel je de gemeente in het licht van deze brief?
Dit is uiteraard een zeer persoonlijke vraag. Als we hem gezamenlijk als voor de conditie van de gemeente zouden willen beoordelen is het iets gemakkelijker misschien. Durven we, willen we, in het licht van de Heilige Schrift kritisch naar onszelf en naar de gemeente kijken?
Gespreksvraag 3:. Hoe terug naar de staat van de eerste liefde?
Wat verwacht en wil de Heer van ons als de Geest ons heeft overtuigd dat er weinig of niets van de eerste liefde te merken is? Let op de twee adviezen in deze brief:
- Bekering (Wat is dat?)
- Doe opnieuw de eerste werken (Hoe gaan we dat
doen?)
Dikwijls wordt in huwelijk counseling de volgende praktisch tip gegeven aan echtparen waar de liefde verdwenen lijkt te zijn: "Ga gewoon weer doen, wat je in het begin deed, toen je in de eerste liefde stond. Koop voor elkaar weer cadeautjes zoals je vroeger deed en geef elkaar weer die dagelijkse zoen. Man, koop voor haar dat bloemetje waarop ze zo gesteld is. Doe de ander bewust pleziertjes. Ga eens uit zoals je vroeger dat deed. Verwen elkaar, zoals je dat deed toen je verliefd was. Ja, ga gewoon weer doen, wat je vroeger deed voor elkaar. Ga bewust, intentioneel de eerste werken van de eerste liefde doen en dan keren die gevoelens, die bij liefde horen, vanzelf weer terug." Jazeker, zo werkt het, simpel, maar voor sommigen.. o zo moeilijk. Zei de Heer niet tot Efeze: "Bekeer je en doe weer uw eerste werken?"
Leusden, 19 juli 2006
Reageren? e-mail: Pastor T. J. de Ruiter
Stichting
Christian Revival Ministries / sinds 1997 / upd. 19 juli 2006 / pastor T.
J. de Ruiter / The Netherlands